Wmo en ICT

Belang van ICT voor de Wmo

Bij de uitvoering van de Wmo biedt de toepassing van ICT (Informatie en Communicatie Technologie) de gemeente volop mogelijkheden om de kwaliteit en efficiency van de dienstverlening te verbeteren. De belangrijkste toepassingen van ICT zijn:

• een digitaal loket (website), om invulling te geven aan de informatie- en adviesfunctie (prestatieveld 3). Denk hierbij aan verwijzingen naar andere websites (zoekfunctie), maar ook aan sociale kaartinformatie, een online productencatalogus of inzicht in de toegangscriteria en de rechten en plichten die lokaal voor de Wmo gelden.
• Een digitaal klantdossier, voor het uitvoeren van de cliëntondersteuning en de afhandeling van aanvragen voor individuele voorzieningen.
• Gegevensuitwisseling met ketenpartijen (zoals CIZ, CAK en zorgkantoren) om de ketendienstverlening efficiënt vorm te geven

Het belang van standaarden en eenheid van taal

In het (digitaal) Wmo-loket komen diverse informatiefuncties samen (zoals een webportal, een sociale kaart, een zoekfunctie, een klantdossier en dergelijke) De gemeente moet overzicht hebben. Hiermee kan zij een goede keuze maken welke functies echt nodig zijn, en hoe die functies samenhangen. Zo’n overzicht heet in ICT-termen een ‘architectuur’. Daarnaast moeten de computers van de ketenpartners ‘met elkaar kunnen praten’. Dit vereist een eenheid van taal, een gegevenswoordenboek. Leveranciers van ICT-systemen kunnen hierop vervolgens hun systemen aanpassen.

Wat doet het implementatieteam Wmo?

De volgende trajecten zijn gestart in het kader van ICT-Wmo:

• De Startarchitectuur Wmo (pdf) beschrijft de ketenprocessen en de koppelvlakken tussen de ketenpartners. Hierbij is uitgegaan van de in de sector geldende standaarden en systemen. Hierbij worden ook de beschikbare bouwstenen van de e-overheid betrokken.
• Het Gegevenswoordenboek Wmo (pdf) sluit aan op de start-architectuur. Hier wordt het gegevensmodel verder uitgewerkt in een gegevenswoordenboek. Vanuit het gegevenswoordenboek zouden dan berichten worden vastgesteld. Het ziet er nu naar uit dat er echter op veldniveau zeer weinig overeenkomst zit tussen de berichten. Dit betekent dat migratie naar een gemeenschappelijke standaard niet verstandig is. Het ontwikkelen van gate-ways ('vertaalmodules') is in dat geval een betere optie.
• De business case sluit aan op de start-architectuur. Hier wordt een model ontwikkeld, dat transparant maakt wat de kosten, baten, verantwoordelijkheden en randvoorwaarden zijn voor gegevensuitwisseling in het kader van de Wmo. Tevens wordt er gezocht naar oplossingen voor geautomatiseerde gegevensuitwisseling die op korte termijn implementeerbaar zijn en in de praktijk worden getoetst. Meer informatie vindt u in de Startnotitie Business Case Wmo en ICT (word).
• Gemeenten moeten de toegang tot de Wmo en de AWBZ in samenhang organiseren. Wat dit op landelijk niveau voor ICT-voorzieningen en afspraken betekent wordt momenteel nader onderzocht. Het gaat hierbij om inkijk in elkaar systemen (loket en CIZ), maar wellicht ook het overnemen van indicatiegegevens.
• In het kader van de verrekening eigen bijdrage door het CAK-BZ moeten er afspraken worden over inhouden standaardisatie van het berichtenverkeer tussen gemeenten en CAK-BZ en tussen zorgaanbieders en CAK-BZ.
  gereed: grootste deel van de afspraken zijn gemaakt, CAK-BZ is bezig sysytemen aan te passen, gemeenen moeten geïnstrueerd worden over eisen die aan de aanpassingen van hun systemen gemaakt moeten worden. In oktober komt er een publicatie waarin de afspraken staan en ook de eisen die gemeenten moeten stellen aan de zorgaanbieders ten aanzien van het berichtenverkeer met het CAK-BZ
• In het kader van de Wmo zullen gemeenten met zorgaanbieders moeten communiceren over de te verstrekken Wmo-voorzieningen. Of dt nu direct vanuit het Wmo-loket gebeurt of via een indicatieorgaan of via het zorgkantoor, er zullen afspraken gemaakt moeten worden over het berichtenverkeer.
• Voor de overdracht van de cliënten die nu huishoudelijke verzorging krijgen in de AWBZ zijn afspraken gemaakt over welke gegevens er overgedragen moeten worden naar de gemeenten. Onderzocht wordt of deze gegevensoverdracht van zorgkantoor naar gemeenten ook daadwerkelijk leidt tot een juist cliëntenbestand bij de gemeenten

Wat er verder loopt

• Project Digitaal begrepen: structurering berichtenverkeer wonen, zorg en welzijn met behulp van HL7v3, XML
• Sociale kaart: vanuit de openbare bibliotheken, de GGD en het project INVIS lopen initiatieven om deze drie sociale kaarten op elkaar aan te laten sluiten zodat zij als één geheel raadpleegbaar zijn.
• Persoonsgebonden budget: vanuit een privé initiatief is er een programma ontwikkeld dat het voor de Pgb houder betrekkelijk eenvoudig maakt zijn Pgb te beheren en verantwoording af te leggen aan de gemeenten.

Over de voortgang van deze ontwikkelingen wordt u via deze website op de hoogte gehouden.

Regionale bijeenkomst ICT en gegevensuitwisseling

Het implementatiebureau Wmo heeft in oktober een bijeenkomsten over de Wmo in relatie tot ICT en gegevensuitwisseling georganiseerd. Meer informatie vindt u in de presentatie van de bijeenkomst over de Wmo in relatie tot ICT (ppt)

Hoe moet de gemeente zijn ICT structuur inrichten voor de keten: gemeente, CAK-BZ, CIZ en Zorgaanbieders?

Begin oktober komt er een rapport waarin een startarchitectuur geschets wordt voor deze keten. Hierin worden de processen, de koppelingen en keuzes die gemeenten hierin hebben beschreven. In die zelfde tijd verschijnt er ook een rapport over de gegevensuitwisseling. In de keten worden verschillende standaarden gebruikt die gegevensuitwisseling bemoeilijkt. In dit rapport wordt een oplossing geschetst hoe doormiddel van “vertaalmodules” elektronische communicatie toch mogelijk kan worden tussen domeinen die elk hun eigen ‘taal’ spreken.

Wat moeten wij als gemeenten met AZR?

AZR is een systematiek van gestandaardiseerde elektronische berichten in de AWBZ-keten. In de AWBZ is de zorgaanbieder 'gewend' om AZR berichten van het zorgkantoor te ontvangen en de aanbieder weet dan precies wat ze geacht worden te doen. Omdat de gemeenten in de Wmo dezelfde rol hebben als het zorgkantoor in de AWBZ ligt het voor de hand dat de gemeenten ook (in elk geval op de korte termijn) de AZR berichten gebruiken om de zorgverlening door de aanbieders 'op te starten' . Dit geldt uiteraard alleen als u een aanbieder selecteert die nu (ook) in de AWBZ actief is. Anders heeft het weinig zin. AZR is openbaar en een open standaard. Alle informatie is te vinden op website van Vektis onder producten/standaarden. Bij dit alles is uiteraard wel de vraag of u als gemeente deze berichten kunt verzenden en verwerken. De AZR standaard is zeker niet verplicht in de communicatie tussen gemeente en aanbieder. Dat zou ook in strijd zijn met de Wmo. De communicatie tussen aanbieder en gemeente is iets wat de gemeente zelf kan bepalen, via het bestek en/of het contract. Een oplossing is wellicht gelegen in de ‘vertaalmodule’ zoals die wordt beschreven in het rapport “Gegevensuitwisseling” dat begin oktober verschijnt.

Wat moet de gemeente minimaal klaar hebben op ICT gebied?

In de handreiking Wmo en de ICT (pdf) is in hoofdstuk 2 een opsomming opgenomen van de verplichtingen die uit de wet voortvloeien. In de eerder genoemde rapporten ‘Startarchitectuur’ en ‘Gegevensuitwisseling’ wordt in meer detail aangeven wat de gemeente op 1 januari in ieder geval moet hebben op ICT-gebied om de Wmo diensten te kunnen leveren. Hierbij wordt uitgegaan van de haalbaarheid en dat is nog niet het eindplaatje. Het eindplaatje wordt wel geschetst en er wordt aangeven hoe daar naar toe gewerkt kan worden.

Zijn er landelijke afspraken over gegevens aanlevering en uitwisseling?

Gezien de vrijheid die gemeenten hebben ten aanzien van de inrichting van het hele proces is het niet mogelijk voor de gehele keten landelijk afspraken te maken. De gemeente moet individueel met het CIZ en de aanbieders van hulp bij het huishouden afspraken maken over welke gegevens uitgewisseld worden. In de rapporten ‘startarchitectuur’ en ‘gegevensuitwisseling’ worden wel suggesties gedaan voor hoe u de uitwisseling kunt vormgeven. Wat wel voor iedere gemeente het zelfde is, is de gegevensuitwisseling met het CAK-BZ. Hierover zijn dan ook landelijke afspraken gemaakt die eind september gepubliceerd zullen worden.

Komen er checklists en standaarden voor gegevensuitwisseling?

In de rapporten ‘Startarchitectuur’ en ‘Gegevensuitwisseling’ wordt aangeven wat de gemeente op 1 januari in ieder geval moet hebben op ICT-gebied, dit kan gemeente als checklist gebruiken. In het rapport Gegevensuitwisseling wordt ook beschreven waarom er niet gekozen is voor één landelijke standaard maar gekozen voor gate-ways (vertaalmodules)

Relevante documenten

• Handreiking Wmo en de ICT (pdf)