2 Preventieve ondersteuning jeugd

Prestatieveld jeugd in de Wmo

Het prestatieveld 'op preventie gerichte ondersteuning van jeugdigen met problemen met opgroeien en van ouders met problemen met opvoeden' heeft betrekking op de in een gemeente wonende jeugdigen – en in voorkomende gevallen hun ouders – bij wie sprake is van een verhoogd risico als het gaat om ontwikkelingsachterstand of uitval zoals schooluitval of criminaliteit, maar voor wie zorg op grond van de Wet op de jeugdzorg niet nodig is dan wel voorkomen kan worden. Dit beleidsterrein geldt als aanvulling op in andere wetgeving, zoals de WCPV en de Leerplichtwet, vastgelegde taken.

Vijf functies

Het ligt voor de hand dat de gemeenten bij dit prestatieveld aansluiting zoeken bij de door VNG, IPO, Rijk en MO groep overeengekomen functies van het preventief jeugdbeleid die er op lokaal niveau tenminste moeten zijn. Naast de onder artikel 1, eerste lid, onder g, onderdeel 3°, vallende functie 'informatie en advies', betreft dit de functies 'signaleren van problemen', 'toegang tot het hulpaanbod', 'licht-pedagogische hulp' en 'coördinatie van zorg'. (Hier vindt u de brief van de Staatssecretaris van VWS aan de Tweede Kamer van 13 oktober 2004 (pdf) - Kamerstukken II 2004/05, 28606, nr. 24). Hier vindt u een brochure van VWS en VNG over de vijf functies (pdf).
Bij de functie 'signalering' gaat het bijvoorbeeld om de coördinatie tussen signalerende instanties. De functie 'toeleiding tot het hulpaanbod' heeft betrekking op het totale lokale en regionale hulpaanbod, zoals vroeg- en voorschoolse educatie, onderwijsachterstands- en HALT-voorzieningen. Bij 'pedagogische hulp' gaat het om het bieden van opvoedingsondersteuning aan ouders en gezinnen waar problemen zijn of dreigen te ontstaan, en om schoolmaatschappelijk werk. 'Coördinatie van zorg' betreft het afstemmen en zo mogelijk bundelen van zorg in het geval dat meerdere hulpsoorten nodig zijn om een jeugdige of gezin te ondersteunen voorzover deze niet reeds onder de WCPV (basistaken jeugdgezondheidszorg) is gebracht.

Pilots jeugd

De ontwikkeling van instrumenten voor dit prestatieveld vindt niet plaats binnen Invoering Wmo maar binnen lopende trajecten op het gebied van het jeugdbeleid. Het gaat om de volgende trajecten:

Impuls opvoed- en gezinsondersteuning
Inzet van extra middelen voor opvoed- en gezinsondersteuning via de Impuls opvoed- en gezinsondersteuning. Vijftig gemeenten hebben voor een periode van drie jaar extra middelen gekregen met als doel het vergroten van het bereik van risicogezinnen en jeugdigen en het verkrijgen van meer inzicht in de effectiviteit van de gehanteerde interventies en methoden op lokaal niveau. Hier vindt u de brochure over de werkwijze van de impuls (pdf). Gekoppeld aan de uitvoering van de Impulsprojecten is een landelijk evaluatieonderzoek gestart. Inmiddels is er een eerste tussenmeting van het evaluatieonderzoek uitgevoerd. Een samenvatting van de uitkomsten van de eerste tussenmeting (pdf) vindt u hier.
Ondersteuningstraject vijf functies preventief jeugdbeleid van de VNG
Ondersteuning van gemeenten bij de vijf functies van lokaal preventief jeugdbeleid (Wmo). Dit traject wordt door de VNG uitgevoerd en is in november 2004 gestart. Hierin wordt aan gemeenten ondersteuning geboden bij het op een goede wijze invullen van de vijf functies van het preventief jeugdbeleid. Er zijn een aantal handreikingen in oktober 2005 door de VNG uitgebracht. Deze handreikingen bevatten: Wat gemeenten willen weten over bureau jeugdzorg (pdf), Preventief jeugdbeleid, Typetest (pdf), De Grensovergang, Gids voor het maken van bestuurlijke afspraken over de aansluiting van jeugdbeleid en jeugdzorg (pdf)
Operatie Jong; overeenkomsten met Jonggemeenten
Geen van de 26 pilots van Invoering Wmo richt zich op prestatieveld 2. Deze keuze is gemaakt omdat vanuit Operatie Jong in het voorjaar van 2005 verschillende pilots zijn gestart. Operatie Jong is een samenwerkingsverband waarin vijf departementen samenwerken om het jeugdbeleid te verbeteren. Kijk voor meer informatie op de website van Operatie Jong (link naar externe website).