Welzijn Nieuwe Stijl

• Uitgangspunten Wmo
• Stimuleringsprogramma Welzijn Nieuwe Stijl
• Hoofddoelstellingen Stimuleringsprogramma
• Samenhang
• Acht bakens van Welzijn Nieuwe Stijl
• Ondersteuningsmogelijkheden Stimuleringsprogramma
• Meer informatie & relevante documentatie

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft samen met de VNG en de MOgroep (W&MD) het landelijke stimuleringsprogramma Welzijn Nieuwe Stijl gelanceerd. Het programma is erop gericht om de werkelijke potentie van de Wmo te benutten door te stimuleren, inspireren en concrete handreikingen te bieden.

Uitgangspunten Wmo

De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is vanaf 1 januari 2007 van kracht. Veel gemeenten hebben zich in eerste instantie vooral gericht op het op orde krijgen van de nieuwe taken. Nog niet alle gemeenten zijn volledig toegekomen aan het in de volle breedte benutten van de ruimte die de Wmo biedt voor maatwerk, verbinden en integraliteit. Om van de Wmo een succes te maken is het van belang om de doorontwikkeling van en in de Wmo met kracht te stimuleren: om de werkelijke potentie van de Wmo te kunnen benutten. Voorwaarden voor succes zijn onder andere dat de (sturings)relatie tussen gemeenten en welzijnsorganisaties en de kwaliteit en professionaliteit van het welzijnswerk op orde zijn. Om op deze twee punten een verbeterslag te kunnen maken is het landelijke stimulerinsgprogramma ‘Welzijn Nieuwe Stijl’ in het leven geroepen. Het programma wil stimuleren, inspireren en concrete handreikingen bieden. Daarbij wordt aangesloten bij wat gemeenten en instellingen zelf al aan verbeteringen aan het doorvoeren zijn en de fase waarin dat proces verkeert.

Stimuleringsprogramma Welzijn Nieuwe Stijl

Uit de evaluatie van de Wmo blijkt dat daadwerkelijke andere omgangsvormen tussen de partijen nog maar mondjesmaat op gang komt. Deze conclusie is een van de belangrijkste redenen van de VNG, MOgroep en VWS om Welzijn Nieuwe Stijl te introduceren: een impuls voor gemeenten, welzijnsinstellingen en professionals om te bewerkstelligen wat met de Wmo beoogd is.

Kijk

We gaan de Wmo beter aansluiten op wat mensen werkelijk nodig hebben om deel te kunnen nemen aan de samenleving. Mensen staan centraal. Dat is Welzijn Nieuwe Stijl. Tevens zorgen we er voor dat welzijnswerk in de toekomst meer zichtbare resultaten oplevert.

Want

We willen dat niemand in Nederland langs de kant staat. Daarbij sluiten we aan op wat veel gemeenten en welzijnsinstellingen in ons land al doen. Welzijn Nieuwe Stijl is geen revolutie, maar een hulpmiddel om iedereen te betrekken bij de samenleving. Zodat alle Nederlanders zich verantwoordelijk voelen voor de samenleving en in staat zijn om op eigen kracht weloverwogen beslissingen te nemen. Welzijn Nieuwe Stijl is een effectieve manier om mensen betrokken te maken waardoor ze minder ondersteuning nodig hebben.

Dus

Gemeenten zien er op toe dat organisaties op de terreinen welzijn, sport, zorg en wonen meer gaan samenwerken om iedereen in staat te stellen de regie over het eigen leven te voeren. Dat betekent dat medewerkers van gemeenten en welzijnsinstellingen anders moeten gaan werken. En dat willen ze ook graag: de klant is hun uitgangspunt. Dat vraagt om bijscholing, zodat zij goed kunnen achterhalen èn bieden wat iemand écht nodig heeft en niet aan de kant komt te staan.

Hoofddoelstellingen stimuleringsprogramma

Het stimuleringsprogramma Welzijn Nieuwe Stijl heeft de volgende doelstellingen:

1. Gemeenschappelijker: Het is van belang dat er voor de korte en langere termijn een lokale of regionale ‘maatschappelijke agenda’ is. Deze agenda komt tot stand door een dialoog met maatschappelijke instellingen en het lokaal bestuur. De acht bakens voeden daarbij mede de lokale discussie.
2. Professioneler/Effectiever: Deze doelstelling richt zich op welzijnsaanbieders (management en professionals), maar ook op de gemeente als opdrachtgever. Aanbieders van welzijn hebben een welzijnsaanbod dat is afgestemd op de visie van de gemeente en de vraag van de burger. Het gaat er dus om niet te sturen op producten, maar op resultaten en waar mogelijk op maatschappelijke effecten.
3. Efficiënter (op macro niveau): Welzijn Nieuwe Stijl leidt er toe dat de vraag naar duurdere voorzieningen wordt uitgesteld en er efficiëntere ondersteuning geboden wordt. Dit kan door meer collectieve arrangementen aan te bieden. Het welzijnswerk is gericht op het versterken van het zelfregelend vermogen van de burger en het betrekken van de eigen sociale omgeving bij de ondersteuning. Meer efficiëntie ontstaat ook als de aanbieders van maatschappelijke ondersteuning en de aanbieders van bijvoorbeeld zorg meer samenwerken.

Een samenvatting van het stimuleringsprogramma kunt u nalezen in de brochure (pdf).

Samenhang

De decentralisatiebeweging die is ingezet door de Wmo en Welzijn Nieuwe Stijl kan gezien worden als een van de eerste decentralisatieoperaties in een lange reeks. Het huidige kabinet initieert successievelijk: begeleiding naar de Wmo, Werken naar vermogen en decentralisatie jeugdzorg. Allemaal decentralisatieopgaven die in de kern dezelfde uitgangspunten hanteren en resultaten beogen als het transitieproces dat is ingezet door de Wet maatschappelijke ondersteuning en Welzijn Nieuwe Stijl. Namelijk een paradigmaverandering die uitgaat van krachtiger burgerschap en de kracht van de lokale gemeenschap. Die verandering moet uiteindelijk leiden tot een fundamentele verschuiving in posities, verantwoordelijkheden en middelen.

Voor alle decentralisaties gelden dezelfde bewegingen, dezelfde uitgangspunten en dezelfde beoogde resultaten. Daarnaast betreft het ook vaak dezelfde spelers. De uitgangspunten van Welzijn Nieuwe Stijl zijn niet per definitie verbonden aan welzijn, maar veel meer aan het handelen in een lokale gemeenschap. Het zijn uitgangspunten die voor alle decentralisatiebewegingen gelden. Dit betekent dat Welzijn Nieuwe Stijl een goede basis probeert te leggen voor alle komende opgaven in de lokale gemeenschap en daarmee een belangrijk vliegwiel is voor verdere ontwikkeling.

Acht bakens van Welzijn Nieuwe Stijl

Welzijn Nieuwe Stijl kent acht bakens (kenmerken). Deze geven richting aan de kwaliteitsontwikkeling van de welzijnssector, en zijn daarmee ook voor gemeenten in hun rol als opdrachtgever relevant. De 8 bakens van Welzijn Nieuwe Stijl zijn:

1. Gericht op de vraag achter de vraag;
2. Gebaseerd op de eigen kracht van de burger;
3. Direct er op af;
4. Formeel en informeel in optimale verhouding;
5. Doordachte balans van collectief en individueel;
6. Integraal werken;
7. Niet vrijblijvend, maar resultaatgericht;
8. Gebaseerd op ruimte voor de professional.

Deze bakens zijn bedoeld om richting te geven aan de uitvoering van het programma Welzijn Nieuwe Stijl, zowel voor de welzijnsorganisaties als voor de gemeenten:

• Voor de welzijnsorganisaties geven ze de gewenste richting aan voor het verbeteren van de kwaliteit en de professionaliteit. Het gaat dan steeds om de professionaliteit in relatie tot de burger;
• Voor de gemeenten fungeren ze als ijkpunten waaraan de opdrachten aan uitvoerende organisaties kunnen worden getoetst alsmede hun handelen na het verlenen van de opdracht.

Hier vindt u meer informatie over de acht bakens van Welzijn Nieuwe Stijl.

Ondersteuningsmogelijkheden Stimuleringsprogramma

Om de doelstelling van het stimuleringsprogramma Welzijn Nieuwe Stijl te realiseren zijn er verschillende onderdelen binnen het programma ontwikkeld om gemeenten en welzijnsinstellingen hierbij te ondersteunen:

• Werkplaats;
• Leerplaats;
• Ontwikkelplaats;
• Vindplaats.

Werk- en leerplaats

Het programma Welzijn Nieuwe Stijl bestaat uit verschillende plekken waar men aan de slag gaat en ‘leert’. Dit zijn de individuele ondersteuningstrajecten en het collectief aanbod dat bestaat uit workshops en trainingen.

• Individuele ondersteuningstrajecten: werkplaats.

Momenteel zijn 90 individuele ondersteuningstrajecten bij Nederlandse gemeenten en welzijnsorganisaties gestart. Hierbij krijgen gemeenten en welzijnsinstellingen ondersteuning op maat krijgen aangeboden door een externe adviseur. Hier vindt u voorbeelden van ondersteuningsaanvragen. Alle beschikbare plekken voor individuele ondersteuningstrajecten zijn helaas vergeven.

• Collectief aanbod: workshops en trainingen: leerplaats.

Uit de individuele ondersteuningstrajecten zijn de zes belangrijkste thema’s gedestilleerd waar gemeenten en welzijnsinstellingen behoefte aan ondersteuning hebben. De volgende thema’s zijn vertaald naar workshops en trainingen:

• Van activiteit naar effectiviteit;
• Welzijnswerker nieuwe stijl/sociaal werker in de wijk;
• Van formeel naar informeel;
• Opdrachtgever–opdrachtnemer relatie;
• Horizontale ketensamenwerking en netwerksturing;
• Maatschappelijk agenderen.

Meer informatie over de workshops van het collectieve aanbod, vindt u op de website van Movisie (link naar externe website). U kunt zich hier tevens aanmelden voor de workshops.

Ontwikkelplaats

Op het gebied van zorg en welzijn vinden allerlei veranderingen en initiatieven plaats die raakvlak hebben met Welzijn Nieuwe Stijl. Het programma Welzijn Nieuwe Stijl zoekt daarom verbinding met deze aanpalende initiatieven om gebruik te maken van elkaars kennis en expertise, en elkaars inspanningen te versterken. In nieuwe ontwikkeltrajecten wordt in gezamenlijkheid geëxperimenteerd met integraal aanvliegen van maatschappelijke opgaven, zoals de verschillende projecten die op wijkniveau plaatsvinden, de Wmo-werkplaatsen (link naar externe website) en het programma InVoorZorg! De opbrengsten van deze ontwikkeltrajecten zullen worden ontsloten op deze website.

Vindplaats

Momenteel vindt u in de Wmo-bibliotheek op deze website allerlei informatie die u kunnen ondersteunen bij de invoering van Welzijn Nieuwe Stijl als werkwijze. Binnenkort bundelen we op dit gedeelte van de website (programma Welzijn Nieuwe Stijl) apart nuttige handreikingen, methodieken, tools en goede voorbeelden die u kunnen ondersteunen bij het ‘WNS-proof’ worden. Een belangrijke component van de vindplaats is het incorporeren van de opbrengsten uit het programma.

Meer informatie

Voor antwoorden op veelgestelde vragen over Welzijn Nieuwe Stijl kunt u het onderdeel Vraag en Antwoord raadplegen.

Heeft u andere vragen over het stimuleringsprogramma Welzijn Nieuwe Stijl, de workshops Welzijn Nieuwe Stijl of wilt u de brochure Welzijn Nieuwe Stijl bestellen, neem dan contact met ons op via het e-mailadres welzijnnieuwestijl@invoeringwmo.nl.