Wetswijziging

Inleiding

In dit thema wordt kort ingegaan op de achtergrond en de inhoud van de wetswijziging van de Wmo per 1 januari 2010. Daarnaast is een overzicht van relevante documenten opgenomen.

Achtergrond wetswijziging

Het hoofddoel van de wetswijziging is om de positie van de burger in de Wmo te versterken. De Wmo bood – naar gebleken is – onvoldoende duidelijkheid over de rechten en de plichten van de burger bij de voorziening in natura, onder andere bij het ontvangen van hulp bij het huishouden, waardoor een adequate borging van de positie van de burger ontbreekt. Burgers die hulp bij het huishouden in natura ontvangen, zijn sinds 1 januari 2007 (te) vaak geconfronteerd met (een verplichting tot) het in dienst nemen van een alfahulp. Deze burgers worden zo ongevraagd, ongewild en vaak onwetend werkgever en zijn niet op de hoogte van de bijbehorende plichten, zoals de werkgeverslasten en de werkgeversaansprakelijkheid voor schade die eventueel ontstaan is tijdens de werkzaamheden van de alfahulp.

Inhoud Wetswijziging

De wetswijziging Wmo bevat drie elementen:

• De huidige keuzemogelijkheid tussen de voorziening in natura en het persoonsgebonden budget wordt aangepast in een keuze tussen het ontvangen van een voorziening in natura, of een vergelijkbaar en toereikend persoonsgebonden budget, waaronder de vergoeding voor een alfahulp;
• Het opnemen van een bepaling over de geïnformeerde toestemming voor de burger;
• Het opnemen van een overlegbepaling gericht op overname van personeel van oud-gegunde aanbieders door nieuw-gegunde aanbieders.

Als de burger ondersteuning in natura wenst, regelt de gemeente de voorziening voor de burger. De burger is hiermee uitsluitend de ontvanger van de voorziening en mag op geen enkele wijze worden geconfronteerd met enige verantwoordelijkheid als werkgever of opdrachtgever. Met ingang van de wetswijziging, 1 januari 2010, is het uitgesloten dat een thuiszorgaanbieder de voorziening in natura via een alfahulp of een zelfstandige levert waardoor de burger ongewild werkgever of opdrachtgever wordt. Als de burger de voorziening zelf wil regelen kan hij een persoonsgebonden budget, waaronder de vergoeding voor de alfahulp, aanvragen bij de gemeente. De burger regelt dan zelf zijn voorziening. De burger ontvangt van de gemeente een toereikend en met natura vergelijkbaar bedrag waarmee hij de voorziening zelf kan inkopen.

Naast een helder onderscheid tussen het wel of niet zelf regelen van een voorziening, is het ook belangrijk dat de burger daadwerkelijk weet waarvoor hij kiest. Daarom regelt het wetsvoorstel expliciet de geïnformeerde toestemming. Gemeenten worden hierdoor verplicht om hun burgers goed en begrijpelijk te informeren over de consequenties van zijn keuze.

Ingangsdatum

De wetswijziging is op 1 januari 2010 in werking getreden. Op dit moment dienen de contracten die gemeenten en aanbieders voor de hulp bij het huishouden hebben gesloten aan de wet te voldoen. De overlegbepaling is sinds 26 augustus 2009 van kracht.