3 Informatie, advies en cliëntondersteuning
Omschrijving
Dit prestatieveld, het geven van informatie en advies en cliëntondersteuning, kan zowel een algemene als een individuele component hebben. Met 'geven van informatie en advies' wordt gedoeld op activiteiten die de burger de weg wijzen in het veld van maatschappelijke ondersteuning. Het kan hierbij zowel gaan om algemene voorzieningen zoals (voldoende) informatiepunten, als om meer specifieke voorzieningen zoals een individueel advies, of hulp bij de verheldering van een ondersteuningsvraag.
Het is wenselijk dat de gemeente zich daarbij laat leiden door de 'één loket gedachte': een burger dient zich in principe niet vaker dan één maal tot de gemeente behoeven te wenden om over het gehele scala van voorzieningen de nodige informatie te verkrijgen. Daarbij dient de gemeente zich niet te beperken tot die voorzieningen waar zij zelf 'over gaat', maar ook informatie te geven over relevante aanpalende terreinen, zoals zorg en wonen.
Onder ‘cliëntondersteuning’ wordt verstaan de ondersteuning van een cliënt bij het maken van een keuze of het oplossen van een probleem. Cliëntondersteuning heeft de regieversterking van de cliënt (en zijn omgeving) tot doel ten einde de zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie te bevorderen. Het kan informatie en advies, maar vooral ook uitgebreide vraagverheldering en kortdurende en kortcyclische ondersteuning bij keuzes op diverse levensterreinen omvatten. Cliëntondersteuning gaat een stap verder dan informatie en advies en richt zich op mensen die voor een vraag of een situatie staan die zodanig complex is dat de betreffende persoon het zelf en met zijn omgeving niet op kan lossen. Maatschappelijke organisaties hebben in hun reactie op een ontwerp van dit wetsvoorstel gewezen op het belang om juist de positie van de zwakkere cliënt te versterken in de uitvoering van dit wetsvoorstel. Dit is voor de regering aanleiding geweest cliëntondersteuning in dit beleidsterrein te expliciteren.
Enkele voorbeelden zijn:
- Wmo loket; digitaal, fysiek, telefonisch of bij mensen thuis
- ouderenadvisering, al dan niet in combinatie met huisbezoeken
- cliëntondersteuning
- afstemming tussen verschillende vormen van cliëntondersteuning zoals Maatschappelijk Werk, MEE, Sociaal Raadslieden
In prestatieveld 3 van de Wmo wordt cliëntondersteuning genoemd als een activiteit van de gemeenten. Voor de gemeenten betekent dit voortzetting van de bestaande verantwoordelijkheid voor de ouderenadvisering, sociaal raadslieden werk en de algemene maatschappelijke dienstverlening. De verantwoordelijkheid voor de cliëntondersteuning voor mensen met (verstandelijke of lichamelijke) beperkingen en voor mensen met een psychische aandoening is nieuw.
In de Handreiking cliëntondersteuning wordt door het NIZW en Trimbosinstituut aangegeven wat door de verschillende organisaties onder cliëntondersteuning wordt verstaan en hoe de gemeenten hun verantwoordelijkheid handen en voeten kunnen geven.
Binnenkort is ook van deze onderzoeksinstellingen ook een brochure te verwachten, waarin wordt aangegeven hoe deze cliëntondersteuning organisatorisch vorm kan krijgen.
Hier vindt u de brochure clientondersteuning (word).
Instrumentenwijzer cliëntondersteuning
De instrumentenwijzer is één van de producten die zijn opgeleverd in het kader van het project ´Cliëntondersteuning op de lokale kaart: de landing´. Dit project heeft tot doel gemeenten handreikingen te bieden waarmee zij zich kunnen voorbereiden op de regierol die ze met de komst van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) krijgen op het gebied van cliëntondersteuning. Het project vindt plaats in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. De uitvoering van het project is in handen van het Nederlands Instituut voor Zorg en Welzijn en het Trimbos-instituut.
In de instrumentenwijzer worden de instrumenttypen beschreven die binnen de cliëntondersteuning beschikbaar zijn. Instrumenten zijn op de eerste plaats een middel dat een voorziening cliëntondersteuning kan gebruiken om de kwaliteit van de dienstverlening te waarborgen. Een instrumentenwijzer biedt gemeenten een mogelijke indicatie van het dienstverleningsniveau van de voorziening. Daarnaast maakt de instrumentenwijzer het gemeenten mogelijk om in het kader van aanbesteding kwaliteitseisen aan de voorzieningen te kunnen stellen voor wat betreft gebruik van methodieken, protocollen, registratiesystemen, functieprofielen enzovoorts, kortom: eisen gericht op het waarborgen van professionele dienstverlening voor de cliënt. Daarmee draagt deze instrumentenwijzer bij aan de regierol die de gemeente heeft.
Hier vindt u de instrumentenwijzer (pdf)
Documenten